LED begrippen uitgelegd: het LED-alfabet van A tot Z

In het kort

• Helderheid: kijk naar lumen, niet naar watt. Watt zegt alleen hoeveel stroom de lamp gebruikt.
• Lichtkleur: Kelvin bepaalt de kleur. 2700 tot 3000K is warmwit, 4000K koelwit, 6000 tot 6500K daglichtwit.
• Binnen of buiten: de IP-waarde zegt of een lamp tegen stof en water kan. Voor buiten kies je minimaal IP44 onder een overkapping en IP65 in de open lucht.
• Dimmen: niet elke LED is dimbaar, en niet elke dimmer past bij elke LED. Controleer dit altijd op de productpagina.

Lumen

Lumen (lm) is de totale hoeveelheid licht die een lamp geeft. Een oude gloeilamp van 60 watt gaf ongeveer 800 lumen. Een LED-lamp haalt hetzelfde met zo'n 8 tot 10 watt. Kijk bij het kiezen dus naar lumen, niet naar watt. Meer lees je in Wat is lumen? Lumen, watt en lux simpel uitgelegd.

Lux

Lux is hoeveel licht er op een oppervlak valt, bijvoorbeeld op je werkblad. Lumen gaat over de lamp, lux over wat er aankomt. Voor een kantoor is ongeveer 500 lux gebruikelijk, voor een werkplaats 300 tot 500. Zie LED verlichting werkplaats: hoeveel lux en welke lampen?.

Watt

Watt (W) is het vermogen dat een lamp verbruikt. Bij LED ligt het wattage veel lager dan bij oude lampen voor dezelfde hoeveelheid licht. Vergelijk lampen daarom op lumen en gebruik watt om te zien hoe zuinig ze zijn.

Flux (lichtstroom)

Een ander woord voor de totale hoeveelheid licht van een lamp, gemeten in lumen. Meer lumen betekent meer licht.

Lichtopbrengst (lm/W, yield)

Hoeveel licht je krijgt per watt, uitgedrukt in lumen per watt. Hoe hoger, hoe zuiniger. Een gloeilamp haalt ruim 10 lm/W, goede LED's komen tussen 100 en 170 lm/W. Zo scheelt het op je energierekening, zie LED vs gloeilamp, halogeen en spaarlamp: wat bespaar je echt?.

Kelvin (kleurtemperatuur)

Kelvin (K) is de kleur van het licht. 2700 en 3000K zijn warmwit: gezellig en geelachtig, ideaal voor de woonkamer. 4000K is koelwit: neutraal en helder, handig voor kantoor en werkplaats. 6000 tot 6500K is daglichtwit: koel en blauwachtig. Welke kleur waar past, lees je in Kleurtemperatuur LED: 2700K, 3000K, 4000K of 6500K?.

CCT (instelbare lichtkleur)

Bij CCT (ook tunable white) stel je de lichtkleur zelf in, bijvoorbeeld tussen 3000K, 4000K en 6000K. Handig als een ruimte meerdere functies heeft. Je vindt het bij onze LED panelen en downlights en bij de slimme WiFi-lampen.

CRI (Color Rendering Index)

De CRI laat zien hoe natuurgetrouw kleuren eruitzien onder een lamp. 100 is daglicht. CRI 80 of hoger is prima voor thuis, CRI 90 is mooi als kleur telt, zoals in de keuken of badkamer.

Bundelhoek (lichthoek, beam angle)

De hoek waarin het licht uit de lamp schijnt. Een smalle bundelhoek (30°) geeft een spot, handig om een schilderij uit te lichten. Een brede bundelhoek (120°) verlicht een hele ruimte. Meer over het plaatsen van spots lees je in LED spots plaatsen: inbouw, opbouw en richtspots.

Flikkervrij

Een flikkervrije lamp heeft een driver die het licht stabiel houdt. Flikkering zie je vaak niet, maar het kan vermoeiend zijn bij beeldschermwerk of op camera. Last van flikkeren of zoemen? Lees LED-verlichting problemen oplossen.

Xenon wit

Een heel heldere, koele witte kleur van rond 6000K, vergelijkbaar met xenon-autokoplampen. Bij ons heet dit meestal daglichtwit.

Energielabel

Het energielabel (A tot G) laat zien hoe zuinig een lichtbron is. Sinds 2021 is de schaal opnieuw ingedeeld, dus een lamp die vroeger A++ was, heeft nu vaak B of C. Lees Energielabel verlichting: wat betekent het in 2026?.

E27 en E14

Schroeffittingen. E27 is de grote fitting van de gewone lamp, E14 de kleine fitting van kaarslampjes. De E staat voor Edison en het getal voor de doorsnede in millimeters. Bekijk de LED verlichting voor de slaapkamer voor beide soorten.

G9

Een kleine fitting met twee pinnetjes die je recht in de fitting duwt. Veel gebruikt in decoratieve lampen en kleine armaturen. Je vindt ze bij de LED spots.

GU10

Een fitting met twee pinnetjes die je een kwartslag draait om vast te klikken, op 230V. Dit is de standaard voor plafondspots.

MR16

Een spotje met een diameter van 2 inch (ongeveer 5 cm), vaak met een GU5.3-fitting en meestal op 12V. Controleer of je transformator geschikt is voor LED.

Downlight

Een lamp die in het plafond zit en naar beneden schijnt. Geeft egaal licht zonder dat je de lamp zelf ziet, voor een strakke, moderne uitstraling. Bekijk de LED panelen en downlights.

Inbouw (en opbouw)

Inbouw betekent dat de lamp in het plafond, de wand of de vloer verdwijnt. Opbouw zit er juist op, handig als je niet kunt of wilt boren. Het verschil en de tips staan in LED spots plaatsen.

Paneel

Een platte, vierkante of rechthoekige LED-lamp die heel egaal licht geeft zonder schaduw. Ideaal voor kantoren en moderne interieurs. Lees LED panelen voor kantoor aan huis of bekijk de LED panelen.

TL-buis

Een lange, dunne lamp, vroeger met gas en nu met LED. LED TL-buizen gebruiken veel minder stroom en gaan veel langer mee. Hoe je overstapt lees je in TL vervangen door LED: stappenplan voor elke armatuur.

High bay

Een krachtige hanglamp voor hoge ruimtes (vanaf ongeveer 4 meter), zoals hallen en magazijnen. Welke armatuur waar past, staat in Professionele LED verlichting voor bedrijfshal, magazijn, kantoor en terrein.

Tri-proof

Een armatuur die tegen vocht, stof en stoten kan, meestal met IP65. Geschikt voor vochtige of stoffige ruimtes zoals de garage en kelder. Zie Kelderverlichting: tips voor vochtige ruimtes en Garage verlichting.

Schijnwerper

Een krachtige lamp die een groot gebied verlicht, voor tuinen, bouwplaatsen, terreinen en sportvelden. Onze LED schijnwerpers zijn veel zuiniger dan oude halogeenschijnwerpers. Tips voor het plaatsen staan in Buitenverlichting plaatsen.

Bouwlamp

Een stevige, heldere lamp voor de bouwplaats en voor klussen, vaak waterdicht en schokbestendig. LED bouwlampen zijn veel zuiniger dan halogeen en worden niet zo heet. Kiezen tussen accu, 230V en hybride? Lees LED bouwlampen kiezen.

Kastverlichting

Verlichting in of onder kasten, vaak met dunne LED-balken of kleine spotjes. Perfect om een werkblad of een vitrinekast goed te verlichten. Bekijk de LED kastverlichting.

Onderbouwverlichting

Verlichting onder je keukenkastjes. Het verlicht je werkblad precies waar je het nodig hebt. Je gebruikt hiervoor LED-strips of LED-balken, zie ook de LED verlichting voor de keuken.

LED-strip

Een flexibele strip met LED's, op te hangen achter de tv, onder kastjes of in een koof. Er zijn COB-strips voor egaal licht en RGB(W)-strips voor kleur. Meer lees je in Indirecte verlichting met LED strips, of bekijk de LED strips.

Plafondventilator met verlichting

Een ventilator met ingebouwde LED-verlichting. Hij verkoelt en verlicht je ruimte tegelijk. Bekijk de LED plafondventilatoren.

Zaklamp

Een draagbare lamp op batterijen of accu. LED-zaklampen zijn helderder en gaan veel langer mee dan oude zaklampen. Bekijk de LED zaklampen.

Noodverlichting

Verlichting die aangaat als de stroom uitvalt. Met LED kan dat lang en zuinig. Praktische tips staan in Noodlamp bij stroomuitval, of bekijk de LED noodlampen.

Knipperlicht

Een lamp die knippert om aandacht te trekken, bijvoorbeeld als waarschuwing bij wegwerkzaamheden of op voertuigen. Bekijk de LED knipperlichten.

Zwaailamp

Een lamp met een ronddraaiend lichteffect, gebruikt op onder meer werkvoertuigen en hulpdiensten. Bekijk de LED zwaailampen.

Ampère

De eenheid voor elektrische stroom. Denk aan water door een tuinslang: ampère is hoeveel water er per seconde doorheen stroomt. Bij LED is dat meestal heel weinig, omdat LED's zuinig zijn. Het is vooral belangrijk bij het kiezen van een voeding of transformator.

Volt

De spanning van elektriciteit. Uit het stopcontact komt in Nederland 230V. Sommige LED's werken op 12V of 24V, wat veiliger is, vooral buiten. Dan heb je een driver of transformator nodig.

Joule

Een eenheid voor energie. Je ziet het zelden bij LED, maar het helpt te weten dat een LED voor dezelfde hoeveelheid licht veel minder energie nodig heeft dan een oude lamp.

Driver

Het hartje van een LED-lamp. Hij zorgt dat de LED de juiste stroom krijgt. Een goede driver is bepalend voor de levensduur en voor flikkervrij licht.

Transformator

Een apparaat dat de spanning verandert, bijvoorbeeld van 230V naar 12V voor MR16-spots en LED-strips. Bij LED is een geschikte LED-voeding nodig, omdat oude transformatoren vaak niet goed samenwerken.

Heatsink (koellichaam)

Ook LED's maken warmte. Een heatsink is een stukje metaal dat die warmte afvoert, zodat de LED lang meegaat. Je ziet het vaak als ribbels op de lamp.

SMD (Surface Mounted Device)

Kleine LED-chips die plat op een printplaat zitten. Je ziet ze vaak als gele vierkantjes in LED-strips en lampen. Het type, zoals SMD2835, zegt iets over de afmeting van de chip.

COB (Chip on Board)

Veel kleine LED-chips dicht op elkaar op één vlak. Dat geeft een mooi egaal licht zonder zichtbare puntjes. COB-strips worden steeds populairder.

PWM (Pulse Width Modulation)

Een techniek om LED's te dimmen. De lamp gaat razendsnel aan en uit, zo snel dat je het niet ziet. Hoe langer hij 'aan' is, hoe feller het lijkt.

RGB (en RGBW)

Rood, groen en blauw. Door die kleuren te mengen maakt de LED bijna elke kleur. Bij RGBW komt er een aparte witte LED bij voor mooier wit licht. Leuk voor sfeer, bijvoorbeeld bij de LED strips.

Quantum Dot

Minuscule deeltjes die het licht van een LED kunnen verfijnen, waardoor je mooiere, zuiverdere kleuren krijgt. Je ziet het vooral in schermen en hoogwaardige LED's.

UV-LED

LED's die ultraviolet licht maken. Je ziet dat licht niet, maar het wordt gebruikt voor het uitharden van gelnagellak of voor speciale effecten. Pas op: UV kan schadelijk zijn voor je ogen en huid.

Hybride LED

Een lamp die zowel op netstroom als op een accu werkt. Handig op de bouwplaats of in de garage, waar niet overal een stopcontact is.

Dimbaar

Kun je de lamp zachter of feller maken, dan is hij dimbaar. Niet alle LED-lampen kunnen dit, en niet elke dimmer past bij elke LED. Controleer dit altijd vooraf. Alles over dimmers en compatibiliteit lees je in Dimbare LED verlichting: alles over dimmers en compatibiliteit.

Faseaansnijding (leading edge)

Een dimtechniek waarbij het begin van elke stroomgolf wordt afgesneden. Het werkt goed met gloeilampen en halogeen. Niet alle LED's kunnen er goed mee overweg, dus controleer dit bij dimbare LED's.

Faseafsnijding (trailing edge)

Een dimtechniek waarbij het einde van elke stroomgolf wordt afgesneden. Voor LED is dit meestal de beste keuze: minder flikkeren en minder gebrom. Moderne dimmers gebruiken vaak deze techniek.

Warm dimmen

Het licht wordt warmer en oranjer naarmate je dimt, net als bij een oude gloeilamp. Heel sfeervol in de woonkamer. Niet elke dimbare LED kan dit.

Bewegingssensor

Een sensor die merkt wanneer er iemand in de buurt is en dan het licht aandoet. Handig in de garage, de tuin of de badkamer. Het scheelt stroom en je hoeft niet meer naar de schakelaar te zoeken. Lees LED verlichting met sensor.

Schemersensor

Een sensor die meet hoeveel daglicht er is. Wordt het donker, dan gaat de lamp aan, wordt het licht, dan gaat hij uit. Handig voor buitenverlichting.

Smart LED

LED's die je bedient met je telefoon of met je stem. Je stelt kleur, helderheid en tijden in. Bekijk de LED WiFi-lampen en lees de LED trends 2026.

Koppelbaar

Lampen die je aan elkaar kunt koppelen, zoals armaturen, LED-strips of lichtsnoeren. Je hebt dan maar één aansluitpunt nodig. Let op het maximale aantal dat je mag koppelen.

Solar LED

LED-verlichting op zonne-energie. Handig voor de tuin, zonder stroomkabel. Of het loont lees je in Solar LED buitenverlichting: wanneer loont het en wanneer niet?.

IP-waarde

Dit getal laat zien of een lamp tegen stof en water kan. IP20 is voor binnen. IP44 kan tegen spatwater, bijvoorbeeld in de badkamer. IP65 is stofdicht en kan tegen straalwater: tuin en bouwplaats. IP68 kan zelfs onder water. Alles staat in IP-waarde uitgelegd: IP20, IP44, IP65 en IK08.

Waterdicht

Controleer altijd de IP-waarde in plaats van alleen het woord 'waterdicht'. Onder een overkapping kun je met IP44 uit de voeten, in de open lucht kies je minimaal IP65. Zie Buitenverlichting plaatsen en LED bouwlampen kiezen.

Levensduur

Hoe lang een LED meegaat, meestal 25.000 tot 50.000 branduren. Bij 4 uur per dag is dat zo'n 17 tot 34 jaar. Veel van onze LED's hebben daarom 5 jaar garantie.

Schakelcycli

Hoe vaak je een lamp aan en uit kunt zetten. LED's hebben hier nauwelijks last van, anders dan oude spaarlampen. Handig bij sensoren die de lamp vaak schakelen.

Opwarmtijd

Hoe lang het duurt voordat een lamp op volle sterkte brandt. LED's zijn meteen fel, zonder wachten zoals bij oude spaarlampen.

Zoneindeling

Verlichting slim verdelen in zones: werklicht in de keuken, sfeerlicht in de woonkamer en leeslicht bij je stoel. Zie verlichting per ruimte voor inspiratie.

📩 Meer LED-uitleg in je mailbox?

Meld je aan en je krijgt meteen 5% welkomstkorting in je mailbox. Daarna stuur ik je af en toe een nieuwe LED-tip. Afmelden kan altijd.